Ирон дæн æз! (Газета «Пульс Осетии» №16, апрель 2018)

Æнусон фарст «Чи дæ? Кæцон дæ?» мæнмæ дæр æрхаудта…
Сæрбæрзондæй дзуапп дæттын: «Ирон дæн æз!»
Ирон дæн æз … Хъусут, куыд рæсугъд зæлынц ацы æртæ ныхасы?
Ирон… Цæстытыл уайы Ирыстон: урсзачъе зæрæдтæ, фыдæлты цардæн æгомыг æвдисæндар къæдзæхтæ; рагон царды минæвæрттæ, комы фидауц, цыргътигъ рæгътыл фидар лæууæг тызмæг мæсгуытæ; фыдæлтæй баззайæг (урс – иууылсыгъдæг, сырх – æхсар æмæ лæгдзинад, бур – дунейы фарн æмæ бæркады нысан), уадздзагæй конд, номарæн ирон тырыса. Уый æрмæст официалон æвдисæн нæу, фæлæ у Ирыстоны кад æмæ намысы нысан: дунеон спортивон ерысты «Ирæттæ размæ»-имæ, Цæгат полюсы Кучионы сурæтимæ æмæ бирæ æндæр хъуыддæгты.
Ирон… Цæстытыл уайы мæ райгуырæн хъæу, Уæлладжыры комы бæстастæу къабазивæзтау чи æрбынат кодта, фыццаг дунеон хæсты заман уырыссаг салдаты алы дыккаг нæмыг дæр кæм уагъд цыдис, советон рæстæджы «æхсæвы тары хæхтыл рухсытæ чи ссыгъта», кæддæр чысыл зæххы гæппæл егъау стыр зæрдæимæ, æнæниз, тыхджын, хъомысджын улæфтимæ чи уыд æмæ ныр йæ къæхтыл слæууынмæ чи хъавы, уыцы æрзæткъахджыты Мызуры Бын.
Ирон… Цæстытыл уайынц æхсарзæрдæ Нарты Батрадз, Ос-Бæгъатыры фарны хæстон намыс æнæсысгæ суадонау йе уæнгты чи хæссы æмæ сæрбахъуыды рæстæг фæсте чи нæ баззайы, сæрыстыр кæмæй стæм, Фыдыбæстæйы Стыр хæсты заман Советон Цæдисы Хъæбатыры ном, иннæ адæмтимæ абаргæйæ, нымæцæй фылдæр чи райста, мæ гыццыл Иры уыцы фæсивæд.
Ирон… Цæстытыл уайы ирон сылгоймаг-мад, сылгоймаг-æмкъай, сылгоймаг-хо, сылгоймаг-фæллойгæнæг: зондджын, æгъдауджын, фæрнджын, æхсарджын, фидыцджын, царды хорздзинæдтæй хайджын æмæ сæ æнусты дæргъы иу фæлтæрæй иннæмæ кадимæ дæттæг, хуыздæргæнæг; царды алы къабазы дæр йæхи ныфсхаст, раззагон æмæ хъаруджынæй равдисæг, бахъуыды рæстæг нæлгоймаджы фарсмæ æрлæууæг. Уыдонæй иу у, мæ сабибонты фыдæбон, æгъуыссæг æхсæвтæ чи æрвыста, уыцы зынаргъ æмæ адджын ныййарæг, царды фæндагыл мын тых æмæ ныфс чи у, уыцы НАНА.
Ирон… Мæ хъустыл ауайы комы нарæджы размæ тындзæг, йæ уынæрæй æппæт Уæллаг Ир хъалгæнæг, дуртимæ хъуырдухæнгæнгæ Æрыдоны æмæ рæсуг суадæтты зардимæ Беслæны сабиты «дон», «дон»… Æмæ сæры фегуыры фарст: Цæмæн???
Æмæ мын дзуапп дæтты Джыккайты Шамилы саударæг, мæ зæрдæйы уидæгтæ фæцагайгæйæ: «Зонд цы скарста хорзæй, хæрам сæ пырх кæны»… «нæ фырттыл бафтыд сæфты зыд… кæрæдзи тонынц…»
Цы у йæ æвдадзы хос?
Æмæ мæ хъустыл уайы Къостайы низæфхæрд, фæлмæст, мæрдон хъæлæс: «Ме ‘фсымæртæ, кæрæдзийы уарзгæйæ цæрут!»
Мæн куыд тынг фæнды, кафгæ-заргæ нæ сæрсæфæнмæ цы карз нозт фæтæры, уымæн ирон зæххыл йæ ном дæр сыскъуыйын кæнын. Сæфтмæ нæ абон цы æнæуаг ныхас æмæ æнæгъдау митæ тæрынц, уыдон фесафын.
Мæн тынг фæнды, сæрбæрзондæй мæ бон зæгъын куыд уа: «Æз дæн ирон, мæ уарзон Ирыстоны хъæбул». Æмæ мæ къухы чысыл цыдæртæ дæр бафтыд.
Мæ æнтыстыты тыххæй æрвыст куы æрцыдтæн Волгоградмæ, Артекмæ, Мæскуымæ, уæд мæ иу уысм дæр рох нæ кодта, кæцæй дæн. Мæ бон цас уыд, уымæ гæсгæ ирон ном бæрзонд хастон ме ‘гъдау æмæ ирондзинадæй. Иннæ адæмыхæттыты минæвæрттæ сæхи кой куы кодтой, уæд мæнæн дæр фæсте нæ баззадысты Иры истори, культурæ, æгъдæуттæ, нæ разагъды лæгты кадгæнæн хъуыддæгтæ, уымæн æмæ мын уыди, цы ДЗУРОН, ЦÆМÆЙ РАППÆЛОН, уымæн æмæ Ирон дæн.
Артечы стыр сценæйы мæ бон баци, мадæлон æвзагыл æмдзæвгæ дзургæйæ, ирон хъуытаз мыртæ азæлын кæнын. Нæ къорды минæвæрттимæ, кæд профессионалтæ нæ уыдыстæм, уæддæр нæхимæ æркæсын кодтам, 1945 азы УÆЛАХИЗЫ бон ирон хъайтар фæсивæд Берлины уынджы сæ адæмы номæй цы стыр СИМД æркодтой, уымæй.
Æз, Ирыстоны суинаг фæлтæры минæвар, æмбарын, нæ адæмы фидæн махæй аразгæ кæй у, йæ хъысмæт нæ къухты кæй ис, ирон адæмы фарн хистæрæй кæстæрмæ кæй цæуы, æмæ фидæны нæ кæстæртæ уыцы фарн махæй кæй агурдзысты. Уымæ гæсгæ тырнын ахуырады бæрзæндтæм, мæ уарзон ахуыргæнджыты разамындæй.
Мæ сæйраг бæллиц – Къостайау раст, æргомдзырд, йæ адæмыл æцæг чи аудыдта, зæрдиагæй сæ чи уарзта, æппындæр чи ницæмæй тарст, йæ адæмы зæрдæхудты бацæуыны йеддæмæ, ахæм уацхæссæг суæвын.
Æз уарзын нæ Ирыстон, уарзын, Сталинграды тугкалӕн тохты Иссæйы къухы уæлахизы фæрæз чи сси, нæ адæмы фарнимæ чи бæтты, уыцы мадæлон æвзаг. Никуы йыл атигъ кæндзынæн мæхи!
Уарзын нæ рæсугъд æрдз, уарзын нæ кæрдзындæттон, уазæгуарзаг æмæ хæрзæгъдау адæмы.
Сæрыстыр дæн мæ зæххæй!

Мызуры скъолайы 11-ём къласы ахуыргёнинаг Беруаты Асланы чызг Викторияйы куыст

Комментарии

Комментарии к данной статье отсутствуют

Добавить свой комментарий

Ваше имя:
Код:
Комментарий: